و معرفت داشته و در پيشگاه او بايستد ، و آرام گرفته و اظهار خشوع و تواضع نموده و قرار بگيرد ، آنگاه ميان حالت نوميدى و آزمندى ، و شكيبايى و بىتابى بايستد ، به گونه‌اى كه گويى نويد پروردگار تنها متوجّه او ، و وعدهء عذاب تنها براى اوست ، و دارايى [ يا : آرمانهاى ] خويش را در راه خدا بذل نموده و تمام اهداف [ يا : وجود و تعلّقات ] خود را خيال انگاشته ، و نفس خود و هر چيز ارجمند در نزد خويش را در راه خشنودى خداوند بذل نموده ، و بدون اينكه انتظار چيزى را بكشد ، پيش به سوى او ، راه راست را طى نمايد ، و وابستگىهاى اهتمام به غير او را با چشم توجّه به خداوندى كه قصد سير به سوى او را نموده و مىخواهد به درگاه او وارد شده ، قطع نمايد ، و از او اجازهء ورود بگيرد . هر گاه كسى اين چنين عمل كند ، نمازش همان نمازى خواهد بود كه به خواندن آن امر ، و در بارهء آن گفته شده است كه : « براستى نماز انسان را از كردار و گفتار زشت و ناپسند باز مىدارد . » « 1 » آنگاه منصور رو به امام صادق عليه السّلام نمود و عرض كرد : اى ابا عبد اللَّه ، ما پيوسته از درياى [ علم ] تو استفاده نموده ، و به سوى تو نزديكى مىجوييم ، ما را از كورى باطنى بينا گردانيده ، و به نور هدايت خويش ، تاريكى و امور پيچيده را روشن مىنمايى ، لذا ما همواره در انوار پاكيزه و درياى لبريز دانش تو شناور هستيم . « 2 » كيفيّت نيّت در عبادات ناگفته نماند : از آنجا كه در خطبهء اين كتاب كيفيّت نيّت را توجّه داديم و به روشنى بيان كرديم كه : بنده بايد خداوند - جلّ جلاله - را تنها از آن جهت كه شايستهء

--> ( 1 ) . اشاره به آيهء شريفهء 45 از سورهء عنكبوت ( 29 ) كه مىفرمايد : إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ . ( 2 ) كنز الفوائد ، ج 2 ص 223 - با اين تفاوت كه به جاى جمله آخر يعنى : « و لذا ، ما همواره در انوار پاكيزه و درياى لبريز دانش تو شناور هستيم » آمده است : « بدون اينكه از تو جدا و منحرف گرديم . »